26.11. Agenci poczty użytkownika (MUA)

Napisał Marc Silver.

Agent poczty użytkownika (ang. Mail User Agent - MUA) jest aplikacją używaną do wysyłania i odbierania wiadomości. Ponadto, ponieważ poczta elektroniczna rozwija się i staje się bardziej skomplikowana, programy pocztowe użytkownika stają się coraz bardziej rozbudowane aby nadążyć za jej rozwojem. Zapewnia to użytkownikom zwiększoną funkcjonalność i elastyczność. System FreeBSD wspiera wiele programów MUA a wszystkie można w łatwy sposób zainstalować korzystając z Kolekcji portów. Użytkownicy mogą wybierać między klientami poczty działającymi w środowisku graficznym takimi jak evolution lub balsa, programami działającymi w środowisku tekstowym takimi jak mutt, pine, mail oraz interfejsami sieci web używanymi przez niektóre duże organizacje.

26.11.1. mail

mail(1) jest domyślnym agentem poczty użytkownika (MUA) w systemie FreeBSD. Jest to program działający w środowisku tekstowym, oferujący wszystkie podstawowe funkcje konieczne do wysyłania i odbierania poczty zawierającej tekst. Wadą jego są ograniczenia w możliwościach wysyłania niektórych załączników oraz to, że może współpracować jedynie z lokalnymi skrzynkami pocztowymi.

Chociaż mail nie umożliwia pobierania poczty z serwerów POP lub IMAP, można ominąć to ograniczenie korzystając z programów takich jak fetchmail (który będzie omówiony w dalszej części tego rozdziału -- Sekcja 26.12).

W celu wysłania lub odebrania poczty wystarczy wywołać polecenie mail jak w poniższym przykładzie:

% mail

Zawartość skrzynki pocztowej użytkownika z katalogu /var/mail jest automatycznie czytana przez program mail. W przypadku gdy skrzynka jest pusta, program kończy działanie ze stosownym komunikatem. Kiedy zawartość skrzynki zostanie odczytana interfejs programu jest uruchamiany i wyświetlana jest lista dostępnych wiadomości. Wiadomości są automatycznie numerowane i wyświetlane w sposób pokazany w poniższym przykładzie:

Mail version 8.1 6/6/93.  Type ? for help.
"/var/mail/marcs": 3 messages 3 new
>N  1 root@localhost        Mon Mar  8 14:05  14/510   "test"
 N  2 root@localhost        Mon Mar  8 14:05  14/509   "user account"
 N  3 root@localhost        Mon Mar  8 14:05  14/509   "sample"

Wiadomości mogą być odczytywane z wykorzystaniem komendy t zakończonej numerem wiadomości, którą chcemy odczytać. W następnym przykładzie odczytujemy pierwszą wiadomość na liście:

& t 1
Message 1:
From root@localhost  Mon Mar  8 14:05:52 2004
X-Original-To: marcs@localhost
Delivered-To: marcs@localhost
To: marcs@localhost
Subject: test
Date: Mon,  8 Mar 2004 14:05:52 +0200 (SAST)
From: root@localhost (Charlie Root)

This is a test message, please reply if you receive it.

Jak widać w powyższym przykładzie klawisz t powoduje wyświetlenie wiadomości z pełnym nagłówkiem. Aby wrócić do listy wiadomości należy użyć klawisza h.

Jeżeli chcemy odpowiedzieć na list możemy to zrobić korzystając z polecenia R lub r. Klawisz R powoduje odesłanie odpowiedzi tylko do nadawcy wiadomości natomiast r wysyła odpowiedź zarówno do nadawcy jak i pozostałych odbiorców tej wiadomości. Polecenie to również kończy się numerem wiadomości, na którą chcemy odpowiedzieć. Po wpisaniu tego polecenia należy wpisać odpowiedź i zakończyć ją wpisaniem pojedynczej kropki w nowym wierszu. Poniżej przedstawiono przykładową odpowiedź:

& R 1
To: root@localhost
Subject: Re: test

Thank you, I did get your email.
.
EOT

W celu wysłania nowej wiadomości należy użyć klawisza m, a następnie wpisać adres odbiorcy. Można również podać kilku odbiorców oddzielając każdego z nich przecinkiem. Temat wiadomości wpisujemy przed wpisaniem właściwej treści wiadomości. Koniec wiadomości zaznaczamy wpisując pojedynczą kropkę w nowym wierszu.

& mail root@localhost
Subject: I mastered mail

Now I can send and receive email using mail ... :)
.
EOT

Chociaż wewnątrz programu można skorzystać w dowolnym momencie z polecenia ? w celu wyświetlenia pomocy, warto zapoznać się ze stronami man programu mail(1), aby uzyskać dodatkową pomoc.

Notatka: Jak już wcześniej wspomniano program mail(1) nie był od początku tworzony do obsługi załączników stąd współpracuje z nimi bardzo słabo. Nowsze programy takie jak mutt obsługują załączniki w sposób o wiele bardziej zaawansowany. Jeżeli jednak w dalszym ciągu chcemy korzystać z programu mail warto rozważyć użycie programu mpack (dostępny w kolekcji portów w converters/mpack).

26.11.2. mutt

mutt jest małym ale bardzo funkcjonalnym klientem poczty z dostępnymi wieloma funkcjami, z których niektóre to:

Powyższe cechy powodują że mutt jest jednym z najbardziej zaawansowanych dostępnych agentów poczty użytkownika. Więcej informacji o tym programie dostępnych jest na stronie http://www.mutt.org.

Wersja stabilna programu mutt dostępna jest w kolekcji portów jako mail/mutt, natomiast wersja rozwojowa dostępna jest jako port mail/mutt-devel. Po zainstalowaniu programu uruchamiamy go poleceniem:

% mutt

mutt automatycznie przeczyta zawartość skrzynki pocztowej użytkownika z katalogu /var/mail i wyświetli jej zawartość. Jeżeli skrzynka pocztowa będzie pusta, mutt będzie oczekiwał na polecenia użytkownika. Poniższy przykład prezentuje program mutt wyświetlający listę wiadomości:

Aby odczytać wiadomość wystarczy zaznaczyć ją wykorzystując klawisze kursora a następnie potwierdzić klawiszem Enter. Przykładowa wiadomość wyświetlona przez klienta mutt wygląda następująco:

Podobnie jak polecenie mail(1), mutt daje użytkownikom możliwość odpowiadania na wiadomości zarówno tylko do nadawcy jak i do wszystkich odbiorców. Klawisz r powoduje odesłanie odpowiedzi tylko do nadawcy wiadomości, natomiast klawisz g powoduje wysłanie wiadomości zarówno do nadawcy jak i do wszystkich pozostałych odbiorców wiadomości oryginalnej.

Notatka: mutt wykorzystuje vi(1) jako edytor do tworzenia nowych i odpowiadania na wiadomości. Można to dostosować do wymagań użytkownika przez edycję (lub utworzenie) pliku .muttrc w katalogu macierzystym użytkownika i ustawienie zmiennej editor bądź zmiennej środowiskowej EDITOR. Szczegółowe informacje o konfiguracji programu mutt znaleźć można na stronie http://www.mutt.org/.

W celu utworzenia nowej wiadomości należy nacisnąć klawisz m. Po wprowadzeniu poprawnego tematu wiadomości, mutt uruchamia edytor vi(1) i można przystąpić do pisania tekstu wiadomości. Po zakończeniu zapisujemy i wychodzimy z edytora. mutt wyświetla podsumowanie wiadomości, która ma zostać wysłana. Wysyłanie odbywa się po naciśnięciu klawisza y. Przykładowy ekran podsumowania wygląda następująco:

mutt zawiera także rozbudowaną pomoc, do której dostęp uzyskujemy z większości opcji menu za pomocą klawisza ?. Górna linijka programu wyświetla skróty klawiszowe wszędzie gdzie są one dostępne.

26.11.3. pine

pine jest skierowany przede wszystkim do użytkowników początkujących, ale zawiera również kilka opcji zaawansowanych.

Ostrzeżenie program pine w przeszłości posiadał kilka dziur umożliwiających zdalnym użytkownikom na uruchomienie dowolnego kodu z prawami użytkownika lokalnego dzięki wysłaniu specjalnie spreparowanej wiadomości email. Wszystkie takie znane problemy zostały naprawione ale kod programu pine tworzony jest w bardzo mało bezpiecznym stylu, dlatego dział bezpieczeństwa FreeBSD uważa, że wciąż mogą się w nim znajdowac ukryte dziury. Należy zatem pamiętać, że instalujemy i korzystamy z programu pine na własne ryzyko.

Aktualną wersję programu pine możemy zainstalować korzystając z portu mail/pine4. Po zainstalowaniu uruchamiamy program poleceniem:

% pine

Przy pierwszym uruchomieniu program pine wyświetla stronę powitalną z krótkim wprowadzeniem oraz prośbą grupy tworzącej ten program o wysłanie anonimowego emaila umożliwiającego im oszacowanie liczby użytkowników ich programu. Aby wysłać tą anonimową wiadomość musimy nacisnąć Enter lub, jeżeli nie chcemy tego robić, przyciskamy klawisz E i wychodzimy ze strony powitalnej bez wysyłania wiadomości. Przykładowa strona powitalna wygląda następująco:

Następnie użytkownicy są zaznajamiani z głównym menu programu, w którym najwygodniej poruszać się za pomocą klawiszy kursora. Główne menu umożliwia korzystanie ze skrótów klawiszowych używanych do najczęściej wykonywanych operacji takich jak tworzenie nowych wiadomości, przeglądanie katalogów pocztowych a nawet administracja książką adresową. Poniżej menu głównego wyświetlone są powiązane skróty klawiszowe dla wybranej funkcji.

Domyślnym katalogiem otwieranym przez program pine jest skrzynka odbiorcza (ang. inbox). Klawisz I umożwliwia podgląd wiadomości. Podobny efekt można osiągnąć wybierając opcję MESSAGE INDEX jak w poniższym przykładzie:

Opcja MESSAGE INDEX umożliwia podgląd wiadomości w aktualnym katalogu (wybór określa się za pomocą klawiszy kursora). Podświetlone wiadomości można czytać naciskając klawisz Enter.

Na poniższym zrzucie ekranowym wyświetlona jest przykładowa wiadomość. Skróty klawiaturowe widoczne są w dolnej części ekranu. Przykładem takiego skrótu jest klawisz r informujący MUA o konieczności wysłania odpowiedzi do aktualnie wyświetlonej wiadomości.

Domyślnym edytorem pine jest edytor pico instalowany razem z programem pine. Ułatwia on nawigowanie po edytowanej wiadomości i jest znacznie bardziej przyjazny dla początkujących użytkowników niż vi(1) lub mail(1). Po zakończeniu edycji wysyłamy wiadomość za pomocą kombinacji klawiszy Ctrl+X (program zarząda potwierdzenia).

pine można konfigurować korzystając z opcji SETUP menu głównego programu. Więcej informacji można znaleźć na stronie http://www.washington.edu/pine/.

Ten i inne dokumenty można pobrać z ftp://ftp.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/doc/.

W przypadku pytań o FreeBSD prosimy przeczytać dostępną dokumentację przed kontaktem z <questions@FreeBSD.org>.
W sprawie zapytań o tę dokumentację prosimy o kontakt z <doc@FreeBSD.org>.