Osoba poznająca dopiero system FreeBSD odnajdzie w pierwszej części niniejszej książki szereg porad prowadzących użytkownika przez proces instalacji i delikatnie prezentujących pewne koncepcje i konwencje stojące u podstaw systemów UNIX®. Przebrnięcie przez tę część wymaga niewiele więcej niż chęć poznania i umiejętność przyswajania sobie nowych koncepcji w miarę jak będą one prezentowane.
Po dotrwaniu do drugiej, zdecydowanie obszerniejszej części Podręcznika, czytelnik będzie miał do dyspozycji pełną wiedzę z zakresu wszystkich zagadnień znajdujących się w polu zainteresowań administratorów systemów FreeBSD. Niektóre z zawartych tutaj rozdziałów mogą wymagać wcześniejszego zapoznania się z odpowiednią literaturą. W takich przypadkach, będzie to wyszczególnione w streszczeniu na początku każdego rozdziału.
Dodatek B zawiera listę dodatkowych źródeł informacji.
Niniejsze trzecie wydanie stanowi punkt kulminacyjny przeszło dwuletniej pracy oddanych członków Projektu Dokumentacji FreeBSD. Główne zmiany jakie w tym okresie zostały dokonane to:
Rozdział 11, Konfiguracja i dostrajanie został poszerzony o nowe informacje o zarządzaniu mocą i zasobami APCI, opis narzędzia cron i kolejną porcję opcji dostrajania jądra.
Rozdział 14, Bezpieczeństwo, został poszerzony o nowe informacje odnośnie wirtualnych sieci prywatnych (VPN), list kontroli dostępu do systemu plików i biuletynach bezpieczeństwa.
Rozdział 16, Obowiązkowa kontrola dostępu (MAC), jest nowym rozdziałem. Wyjaśnia on czym jest MAC i jak wykorzystać ten mechanizm do zabezpieczenia systemu FreeBSD.
Rozdział 18, Pamięć, został rozszerzony o informacje o urządzeniach pamięci masowej USB, obrazy systemu plików, limity miejsca w systemie plików, siecowe systemy plików bądź zawarte w pojedynczym pliku oraz zaszyfrowane partycje.
Rozdział 20, Vinum, jest nowym rozdziałem. Opisuje on jak korzystać z menedżera dysków logicznych Vinum, który udostępnia niezależne od urządzeń fizycznych dyski logiczne, a także programowe macierze RAID-0, RAID-1 i RAID-5.
Rozdział 25, PPP i SLIP, został poszerzony o sekcję opisującą metody rozwiązywania problemów.
Rozdział 26, Poczta elektroniczna, został rozszerzony o informacje odnośnie korzystania z alternatywnych serwerów pocztowych, uwierzytelniania SMTP, UUCP, fetchmail, procmail i inne zaawansowane zagadnienia.
Rozdział 27, Serwery sieciowe, jest nowym rozdziałem dodanym w tym wydaniu. Rozdział ten zawiera informacje o konfiguracji serwera HTTP Apache, ftpd oraz konfiguracji serwera Samba dla klientów Microsoft® Windows®. Przeniesione tutaj zostały również niektóre sekcje Rozdział 29, Zaawansowana praca sieciowa.
Rozdział 29, Zaawansowana praca w sieci, został rozszerzony o nowe informacje odnośnie korzystania z urządzeń Bluetooth® we FreeBSD, konfiguracji sieci bezprzewodowych i sieci transmisji asynchronicznej ATM.
Definicje oraz wykorzystywane w książce terminy techniczne zostały zebrane razem w formie leksykonu.
Dokonano wielu estetycznych poprawek tabel i rysunków.
Wydanie drugie stanowiło punkt kulminacyjny przeszło dwuletniej pracy oddanych członków Projektu Dokumentacji FreeBSD. Główne zmiany jakie w tym okresie zostały dokonane to:
Dodano indeks.
Wszystkie diagramy ASCII zostały zastąpione rysunkami graficznymi.
Dodano standardowe streszczenie do wszystkich rozdziałów, informujące jakie informacje rozdział zawiera i co powinien wiedzieć czytelnik nim przystąpi do czytania.
Zawartość podręcznika została zreorganizowana w trzy logiczne części: “Pierwsze kroki”, “Administracja systemem” oraz “Dodatki”.
Rozdział 2 (“Instalacja FreeBSD”) został całkowicie przepisany na nowo.Dołączono wiele zrzutów ekranu, by ułatwić nowym użytkownikom przyswojenie tekstu.
Rozdział 3 (“Podstawy Uniksa”) został poszerzony o dodatkowe informacje o procesach, demonach i sygnałach.
Rozdział 4 (“Instalacja programów”) został poszerzony o dodatkowe informacje o zarządzaniu pakietami binarnymi.
Rozdział 5 (“System okien X”) został w całości napisany od nowa kładąc nacisk na współczesne środowiska graficzne we XFree86™ 4.X, takie jak KDE i GNOME.
Rozdział 12 (“Proces uruchamiania FreeBSD”) został poszerzony.
Rozdział 18 (“Pamięć”) został napisany na podstawie rozdziałów “Dyski” oraz “Kopie zapasowe”. Uważamy, że zagadnienia te łatwiej jest zrozumieć, gdy są przedstawiane jako jeden rozdział. Dodano również podrozdział traktujący o RAID (zarówno sprzętowym jak i programowym).
Rozdział 24 (“Komunikacja szeregowa”) został całkowicie zreorganizowany i zaktualizowany dla FreeBSD 4.X/5.X.
Rozdział 25 (“PPP i SLIP”) zostały zasadniczo zaktualizowane.
Rozdział 29 (“Zaawansowana praca sieciowa”) został zaktualizowany.
Rozdział 26 (“Poczta elektroniczna”) został rozszerzony materiały traktujące o konfiguracji programu sendmail.
Rozdział 10 (“Kompatybilność z Linuksem”) został poszerzony o informacje o instalacji bazy Oracle® oraz SAP® R/3®.
W drugim wydaniu dodano nowe rozdziały:
Konfiguracja i dostrajanie (Rozdział 11).
Multimedia (Rozdział 7)
Niniejsza książka została podzielona na pięć logicznych części. Część pierwsza, Pierwsze kroki, opisuje proces instalacji oraz podstawy użytkowania systemu FreeBSD. Zaleca się aby czytelnik zapoznał się z tymi rozdziałami kolejno, pomijając jedynie znane tematy. Część druga, Codzienne czynności, prezentuje niektóre z najczęściej wykorzystywanych funkcji FreeBSD. Ta część, wraz kolejnymi, może być czytania bez określonej kolejności. Każdy z wchodzących w jej skład rozdziałów zaczyna się od zwięzłego streszczenia zawartości i przedstawienia co czytelnik powinien już wiedzieć. Celem takiego układu jest pozwolenie zwykłemu czytelnikowi pominąć pewne rozdziały, by przejść od razu do najbardziej interesujących. Część trzecia, Administracja Systemem, opisuje zagadnienia administracyjne. Część czwarta, Komunikacja sieciowa, zawiera tematy związane z pracą w sieci oraz obsługą serwerów. Część piąta zawiera dodatki.
Wprowadza nowego użytkownika w świat FreeBSD. Streszcza historię Projektu FreeBSD, stawiane przed nim cele oraz model rozwoju.
Przeprowadza użytkownika przez cały proces instalacji. Opisuje również kilka zaawansowanych zagadnień, jak np. instalację przez konsolę szeregową.
Przedstawia podstawowe polecenie i funkcje systemu operacyjnego FreeBSD. Jeśli pracowaliśmy w Linuksie bądź w innym systemie typu UNIX najprawdopodobniej możemy pominąć ten rozdział.
Opisuje metody instalacji dodatkowego oprogramowania we FreeBSD za pomocą systemu “Kolekcji portów” oraz typowych pakietów binarnych.
Opisuje ogólnie System okien X oraz wykorzystanie X11 we FreeBSD. Ponadto, przedstawia typowe środowiska graficzne jak np. KDE czy GNOME.
Przedstawia kilka popularnych aplikacji biurowych, takich jak przeglądarki internetowe czy pakiety biurowe, wraz z opisem ich instalacji w systemie FreeBSD.
Przedstawia jak skonfigurować programy odtwarzające dźwięk i obraz w naszym systemie. Opisuje również niektóre przykładowe aplikacje audio i wideo.
Wyjaśnia czemu możemy potrzebować skonfigurować nowe jądro, a także dostarcza szczegółowych instrukcji odnośnie konfiguracji, kompilacji i instalacji indywidualnego jądra.
Prezentuje metody zarządzania drukarkami we FreeBSD, w tym kontroli drukarek oraz wstępnej konfiguracji.
Opisuje tryb zgodności binarnej FreeBSD z Linuksem. Dostarcza również szczegółowych instrukcji instalacji wielu popularnych aplikacji linuksowych, jak np. Oracle, SAP R/3 czy Mathematica®.
Omawia dostępne administratorom parametry dostrajania systemu FreeBSD w celu osiągnięcia optymalnej wydajności. Objaśnia również różne pliki konfiguracyjne wykorzystywane we FreeBSD, wraz z informacją gdzie można je odnaleźć.
Opisuje proces uruchamiania FreeBSD oraz wyjaśnia jak kontrolować ten proces za pomocą opcji konfiguracyjnych.
Opisuje metody tworzenia i manipulacji kontami użytkowników. Omawia również sposoby ograniczania dostępu użytkowników do zasobów systemowych oraz inne zadania związane z zarządzaniem kontami.
Opisuje wiele różnorodnych narzędzi pomagających utrzymać bezpieczeństwo systemu FreeBSD, m.in. Kerberos, IPsec i OpenSSH.
Przedstawia strukturę więzień i wnoszonych przezeń usprawnień w stosunku do tradycyjnego środowiska chroot we FreeBSD.
Wyjaśnia czym jest Obowiązkowa kontrola dostępu (ang. Mandatory Access Control, MAC) i jak wykorzystać ten mechanizm do zabezpieczenia systemu FreeBSD.
Opisuje czym jest audyt bezpieczeństwa FreeBSD, jak go zainstalować, skonfigurować i w jaki sposób nadzorować i monitorować dziennik nadzoru.
Omawia jak zarządzać nośnikami danych i systemami plików we FreeBSD, m.in. dyski fizyczne, macierze RAID, nośniki optyczne i taśmowe, oraz sieciowe systemy plików.
Omawia czym jest struktura GEOM we FreeBSD i jak skonfigurować różne dostępne poziomy RAID.
Opisuje jak jak korzystać z z menedżera dysków logicznych Vinum, który udostępnia niezależne od urządzeń fizycznych logiczne woluminy, a także programowe macierze RAID-0, RAID-1 i RAID-5.
Opisuje jakie systemy wirtualizacji oferuje FreeBSD i jak z nich korzystać.
Opisuje jak korzystać z FreeBSD w innych językach niż angielski. Omawia zarówno lokalizację systemu jak i dostępnych aplikacji.
Wyjaśnia różnice pomiędzy FreeBSD-STABLE, FreeBSD-CURRENT, i wydaniami FreeBSD. Opisuje, którzy użytkownicy najwięcej zyskają śledząc system rozwoju FreeBSD i przybliża ten proces.
Wyjaśnia jak dołączyć terminale i modemy do naszego systemu FreeBSD w celu realizacji połączeń wdzwanianych i wychodzących.
Omawia jak korzystać z PPP, SLIP bądź PPP over Ethernet, by łączyć się ze zdalnymi systemami za pomocą FreeBSD.
Opisuje różnorodne elementy serwera pocztowego i przybliża podstawowe zagadnienia związane z konfiguracją najpopularniejszego serwera pocztowego: sendmail.
Dostarcza szczegółowych informacji i przykładowych konfiguracji maszyny FreeBSD jako serwera plików, domeny, informacji sieciowych czy serwera synchronizacji czasu.
Wyjaśnia filozowię stojącą za programowymi zaporami ogniowymi i dostarcza szczegółowych informacji o konfiguracji różnych zapór dostępnych we FreeBSD.
Omawia wiele zagadnień związanych z pracą w sieci, w tym współdzielenie łącza internetowego z innymi komputerami w naszej sieci LAN, zaawansowane zagadnienia rutingu, sieci bezprzewodowe, Bluetooth, ATM, IPv6 i wiele innych.
Zawiera zestawienie różnych źródeł skąd można uzyskać FreeBSD na płytach CDROM bądź DVD, jak również witryny internetowe, z których można pobrać i później zainstalować FreeBSD.
Książka ta porusza wiele różnorodnych zagadnień, niekoniecznie szczegółowo je wyjaśniając. Bibliografia zawiera listę wielu doskonałych książek, do których odniesienia można znaleźć w tekście Podręcznika.
Opisuje wiele for poświęconych FreeBSD, gdzie użytkownicy mogą zadawać pytania i brać udział w technicznych rozmowach o FreeBSD.
Zawiera listę kluczy PGP niektórych z twórców FreeBSD.
W celu utrzymania jednolitości i łatwości czytania niniejszego tekstu w książce zastosowane zostały następujące konwencje.
Czcionka pochyła stosowana jest do wskazania plików, adresów URL, szczególnie akcentowanych fragmentów i pierwszego zastosowania zwrotów technicznych.
Czcionka o stałej szerokości stosowana jest do przedstawienia komunikatów o błędach, poleceń, zmiennych środowiskowych, nazw portów, nazw komputerów, nazw użytkowników i grup, nazw urządzeń, zmiennych i fragmentów kodu.
Czcionka pogrubiona stosowana jest do nazw programów, poleceń i klawiszy.
Zgodnie z konwencją typograficzną, klawisze, które ma nacisnąć użytkownik w trakcie pracy z opisywanym programem, zostały oznaczone pogrubieniem by wyróżniały się z reszty tekstu. Kombinacje klawiszy, które należy nacisnąć jednocześnie zawierają znak `+' pomiędzy, np.:
Ctrl+Alt+Del
Oznacza, że użytkownik powinien nacisnąć Ctrl, Alt i Del jednocześnie.
Klawisze, które należy nacisnąć kolejno będą oddzielone przecinkiem, np.:
Ctrl+X, Ctrl+S
Co oznacza, że użytkownik powinien nacisnąć klawisze Ctrl i X jednocześnie, a następnie Ctrl i S.
Przykłady zaczynające się od E:\> wskazują polecenie systemu MS-DOS®. Jeśli nie jest wyraźnie zaznaczone, że jest inaczej, polecenia te mogą być wprowadzane bezpośrednio w oknie “Linii poleceń” w środowisku Microsoft Windows.
E:\> tools\fdimage floppies\kern.flp A:
Przykłady zaczynające się od # wskazują polecenie, które musi być wprowadzone przez użytkownika z uprawnieniami administratora systemu FreeBSD. Możesz zalogować się jako root i wprowadzić polecenie, bądź zalogować jako zwykły użytkownik i wykorzystać su(1) by uzyskać prawa administratora.
# dd if=kern.flp of=/dev/fd0
Przykłady zaczynające się od % wskazują, iż polecenie powinno być wprowadzone przez zwykłego użytkownika. Jeśli nie jest inaczej zaznaczone, stosowana jest składnia powłoki C (csh) do ustawiania zmiennych środowiskowych i uruchamiania innych poleceń powłoki.
% top
Niniejsza książka jest efektem pracy setek ludzi z całego świata. Niezależnie czy przysłali poprawkę literówki czy cały rozdział, każdy wkład jest doceniany.
Kilka firm wsparło rozwój tego dokumentu opłacając autorów, by mogli pracować nad nią w pełnym wymiarze czasowym, finansując publikację w formie papierowej, itd. Pragniemy wymienić przede wszystkim BSDi (przejęte później przez Wind River Systems), które opłaciło pracę członków Projektu Dokumentacji FreeBSD nad korektami książki, przygotowując ją do pierwszej publikacji drukowanej w Marcu 2000 r. (ISBN 1-57176-241-8). Następnie, Wind River Systems sfinansowało pracę kolejnych osób przygotowujących nowe rozdziały, a także format wydruku. Kulminacją ich pracy jest drugie wydanie, które ujrzało światło dzienne w Listopadzie 2001 r. (ISBN 1-57176-303-1). W latach 2003-2004, FreeBSD Mall, Inc sfinansowało prace nad korektą Podręcznika, przygotowywanego do trzeciego wydania w postaci drukowanej.
| Poprzedni | Spis treści | Następny |
| Podręcznik FreeBSD | Pierwsze kroki |
Ten i inne dokumenty można pobrać z ftp://ftp.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/doc/.
W przypadku pytań o FreeBSD prosimy przeczytać dostępną dokumentację przed kontaktem z <questions@FreeBSD.org>.
W sprawie zapytań o tę dokumentację prosimy o kontakt z <doc@FreeBSD.org>.